قوچ های ایران از نظر شکل و ترکیب شاخ تا حدی رنگ و اندازة تنه و حتی تعداد کرومزوم که توضیح درست در مورد آنها و رده بندیشان کار آسانی نیست. از این رو است که می بینیم که در سده گذشته چندین بار نسبت به رده بندی آنها بازنگری شده و هنوز هم دانشمندان علم رده بندی در این باره هم دیدگاه نمی باشند.
در آثار پیشین (لی، هالتن اورت) قوچ های ایران را شامل یک گونه به نام Ovis ammon می دانستند. ولی از اواخر دهة 1970 با بهره گیری از چند مرجع قوچ های ایران را شامل دو گونة Ovis orientalis و Ovis vignei و برخی تنها شامل یک گونة Ovis orientalis می دانند. IUCN نیز قوچ های ایران را از یک گونه می داند. همچنین نام اروپایی موفلون که نیم سده پیش برای قوج های ایران بکار می رفت دوباره مورد استفاده قرار گرفته است، و گویا همة مراجع وجود زیر گونه ها یا نژادهای گوناگون را در ایران پذیرفته اند، که در برگیرندة قوچ های زیر است.
قوچ ارمنی: Armenian Mouflon(Ovis orientalis gmelini)
قوچ اصفهان: Esfahan Mouflon (Ovis orientalis isphahanica)
قوچ لارستان: Larestan Mouflon (Ovis orientalis laristanica)
قوچ اوریال: Urial (Ovis orientalis arkal)
وانگهی با ید پذیرفت که اوریال ناب تنها در شمال خراسان و قوچ ارمنی اصیل تنها در باختر ایران یافت می شود و گوناگونی در میان قوچ ها به گونه ای است که در برخی از بخشها حتی در میان حیوانات یک گله دو نژاد به چشم می خورد. البته این بدلیل حیوانات دورگه است، قو چهایی که آمیخته ای از دو نژاد مجاور هم هستند.
پراکندگی قوچ اوریال در شمال خاوری ایران، قوچ ارمنی در شمال باختری ایران، قوچ اصفهان(اسپهان) در میانگاه (مرکز)ایران و قوچ لارستان در جنوب و به ویژه استان فارس است. اوریال در میان قوچ های ایران از همه برازنده تر است و وزن نر بزرگ آن به 85 کیلو گرم و اندازه شاخ تا 117 سانتی متر هم می رسد. اوریال بزرگترین قوچ ایران است و در برابر آن قوچ لارستان جای می گیرد که یکی از کوچکترین قوچ های جهان است و وزن نر بالغ آن از 30 کیلو گرم بیشتر نمی شود.
کتابنامه:
حیات وحش ایران (مهره داران)، اسکندر فیروز، 1378، تهران مرکز نشر دانشگاهی
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر